Ο Τάσσος, ικανότατος, έξυπνος και μεθοδικός πολιτικός, δεν θέλησε ν’ απαγκιστρωθεί από ξεπερασμένες και αποτυχημένες μικροπολιτικές πρακτικές και να καταξιωθεί στον Ελληνισμό ως ο ηγέτης που όχι μόνο απέρριψε βροντερά, διά του λαού, το έκτρωμα Ανάν, αλλά και ανέτρεψε την καθεστηκυία κομματική και πολιτική τάξη, αλλάζοντας τα δεδομένα της επίλυσης του Κυπριακού. Δεν τόλμησε!
Στην πολιτική και στη διπλωματία, οι ευκαιρίες για σωτήριες και κρατικά ωφέλιμες αποφάσεις παρουσιάζονται μία φορά. Αυτή τη βασική αρχή ο πρώην Πρόεδρος της Κύπρου, Τάσσος Παπαδόπουλος, την υποτίμησε. Στις 24/4/2026 συμπληρώθηκαν 22 χρόνια από το βροντερό και σωτήριο ΟΧΙ του κυπριακού Ελληνισμού στο πολιτειακό, κρατικό, νομικό και συνταγματικό τερατούργημα του Σχεδίου Ανάν.
Τι συνέβη και γιατί ο Τάσσος, αντί ν’ αναδειχθεί σε πολιτικό εθνάρχη, προτίμησε την ιδιότητα του κοινοτάρχη; Η «Σημερινή», το Ράδιο Πρώτο και το ΣΙΓΜΑ, καθώς και ο Αντέννα και το Συγκρότημα του «Φιλελευθέρου», είχαν συνασπιστεί εναντίον του Σχεδίου. Οι Έλληνες Κύπριοι είχαν χωριστεί σε υποστηρικτές του «ναι» και σε προασπιστές του «όχι» στα χωριστά δημοψηφίσματα, που κακώς δέχτηκε ο Τάσσος.
Δύο 24ωρα πριν από το διάγγελμα του Τάσσου (7/4/2004), ο Διευθυντής του Συγκροτήματος ΔΙΑΣ, Κωστής Ν. Χατζηκωστής, που βρισκόταν για προσκύνημα στο Άγιον Όρος με τον Νίκο Παττίχη (Συγκρότημα «Φιλελευθέρου») και τον Πεύκιο Γεωργιάδη, τότε Υπουργό Παιδείας, μου τηλεφώνησε. Ζήτησε να πληροφορηθεί τι σχεδίαζε ο Τάσσος να πει. Τον ενημέρωσα πως, με βάση πληροφορίες μας, ο Πρόεδρος θα παρέθετε τα θετικά και τα αρνητικά του σχεδίου και θα άφηνε τους πολίτες ν’ αποφασίσουν.
Ο κ. Χατζηκωστής, σε έντονο ύφος, διερωτήθηκε τι ο Τάσσος πάει να κάνει. «Αυτός γνωρίζει καλύτερα απ’ όλους το Σχέδιο και θα κλοτσήσει την μπάλα της ευθύνης στους πολίτες; Οφείλει να τους καλέσει να το απορρίψουν», πρόσθεσε. Ευθύς αμέσως άρχισε έναν μαραθώνιο τηλεφωνημάτων προς τον Τάσσο και στενούς συνεργάτες του, ώστε να πειστεί να καλέσει τους πολίτες να εκφράσουν ένα βροντερό ΟΧΙ στο Σχέδιο.
Άλλωστε, όπως γράφει και στο γνωστό βιβλίο του («7 Προεδρικά Πορτραίτα. Τι συζήτησα με τους 7 Προέδρους της Κύπρου», Β’ έκδοση, Γερμανός, 2023), ο κ. Χατζηκωστής είχε διαβεβαιώσει έγκαιρα τον Τάσσο ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις και αναλύσεις της «Σημερινής», πέραν του 70% των πολιτών θα ψήφιζαν ΟΧΙ.
Ο Τάσσος συνέταξε διάφορα προσχέδια διαγγέλματος. Με το τελευταίο κάλεσε τον λαό να μην υποθηκεύσει το μέλλον «στην πολιτική βούληση της Τουρκίας. Να προασπιστεί την Κυπριακή Δημοκρατία λέγοντας “όχι” στην κατάλυσή της». Για να προσθέσει τα εξής κεφαλαιώδη:
«Λυπούμαι, ειλικρινά, γιατί δεν μπορώ ν’ αποδεχθώ και να υπογράψω το Σχέδιο Ανάν όπως, τελικά, διαμορφώθηκε. Παρέλαβα κράτος διεθνώς αναγνωρισμένο. Δεν θα παραδώσω “κοινότητα” χωρίς δικαίωμα λόγου διεθνώς και σε αναζήτηση κηδεμόνα. Και όλα αυτά έναντι κενών, παραπλανητικών, δήθεν προσδοκιών. Έναντι της ανεδαφικής ψευδαίσθησης ότι η Τουρκία θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της».
Στην Κύπρο και ειδικά στην Ελλάδα, το διάγγελμα του Τάσσου και η δραματική έκκληση στους Έλληνες της Κύπρου να απορρίψουν το Σχέδιο θεωρήθηκε ως ένα δεύτερο εθνικό ΟΧΙ μετά από εκείνο του Μεταξά. Πολλοί τον χαρακτήρισαν ως νέο πολιτικό εθνάρχη, επειδή διέσωσε την αξιοπρέπεια των Ελλήνων και την Κυπριακή Δημοκρατία από την κατάλυση.
Η 24η Απριλίου 2004 ήταν Σάββατο – και τραγική επέτειος της γενοκτονίας των Αρμενίων. Δεν ήταν τυχαία η επιλογή της ημέρας, ως ακόμη μία αισχρή απειλητική υποβολή εναντίον των Ελλήνων της Κύπρου. Όπως ήταν αναμενόμενο, το ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν προκάλεσε ανείπωτη ανακούφιση στον λαό.
Ο Τάσσος είχε μία μοναδική, ιστορική και ανεπανάληπτη ευκαιρία να αναδειχθεί όντως σε εθνάρχη με δύο αποφάσεις.
Πρώτον, αφού το Σχέδιο Ανάν απορρίφθηκε συντριπτικά και ήταν άκυρο (null and void, όπως παραδέχθηκαν Ανάν και Ντε Σότο), όφειλε να καταθέσει δική μας πρόταση λύσης του Κυπριακού. Δεύτερον, ήταν μοναδική ευκαιρία να ιδρύσει ένα νέο κόμμα, αξιοποιώντας τη δυναμική από όλους τους κομματικούς χώρους, ώστε να συνενώσει τους πολίτες με ένα νέο όραμα και μια νέα στρατηγική.
Ο Πρόεδρος δεν είχε σχέδιο Β’, ούτε για το «ναι» ούτε για το «όχι». Δεν σκέφτηκε τι θα κάνει μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος και πώς θα το αξιοποιήσει. Οι έξωθεν και έσωθεν πιέσεις, απειλές και εκβιασμοί, αλλά και μικροπολιτικές φιλοδοξίες, τον εμφάνισαν να πελαγοδρομεί.
Πληροφορίες αναφέρουν πως, μετά το αποτέλεσμα, συσκέφθηκε στο Προεδρικό με τους εταίρους του (ΑΚΕΛ, ΕΔΕΚ και Οικολόγους). Επικράτησε αμηχανία. Εισηγήθηκε μάλιστα κάποιος να ετοιμαστεί δικό μας σχέδιο λύσης αντί να αναμένονται σχέδια τρίτων. Ο Τάσσος απέρριψε την εισήγηση.
Εκ των υστέρων έγινε κατανοητό γιατί δεν άρπαξε την ευκαιρία.
Πρώτον, δεν ήθελε να συγκρουστεί με τον μεγάλο εταίρο του, το ΑΚΕΛ. Δεύτερον, αντί να δράσει ως μεγάλος ηγέτης με τη δυναμική του ΟΧΙ, ενήργησε με μικροπολιτικές σκοπιμότητες, έχοντας στο μυαλό του τις προεδρικές του 2008. Τρίτον, πίστευε ότι το ΑΚΕΛ και ο Δημήτρης Χριστόφιας θα τον υποστήριζαν εκ νέου.
Έπεσε τραγικά έξω.
Όπως αποδείχθηκε, ο Χριστόφιας προχώρησε σε δική του υποψηφιότητα και τελικά εξελέγη Πρόεδρος το 2008.
Ο Τάσσος δεν τόλμησε. Δεν τόλμησε να αξιοποιήσει τη δυναμική του ΟΧΙ. Δεν τόλμησε να συγκρουστεί. Δεν τόλμησε να ανατρέψει τις ισορροπίες.
Η Ιστορία χτύπησε μία φορά την πόρτα — και ο Τάσσος δεν της άνοιξε.
The post Γιατί ο Τάσσος ζήτησε το ΟΧΙ στο Σχέδιο Ανάν — και γιατί δεν το αξιοποίησε appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.