Προτού μιλήσουμε για την ετυμολογία της λέξης «συγγραφέας», θα ήταν καλό να πούμε δυο λόγια για το διπλό «γγ» και την προφορά του, που εδώ δεν προφέρεται ως «γκ», καθώς και για το γράμμα «ν» της λέξης «συν», το οποίο δεν αφομοιώθηκε με το επόμενο «γ» της λέξης «γράφω», αλλά διατηρήθηκε ως ένρινο «ν».
Διαβάστε και ακούστε μόνοι σας πώς το προφέρετε. Τι διαπιστώνετε; Εδώ το «ν» του «συν» δεν σημαίνει «μαζί», ούτε ο συγγραφέας γράφει τα βιβλία του μαζί με κάποιον άλλο συγγραφέα. Ο συγγραφέας δεν είναι αυτός που γράφει μαζί: συν+γράφω.
Τώρα θα μου πείτε, ψάχνουμε ψύλλους στα άχυρα! Εάν βλέπετε πως αξίζει τον κόπο να τα προσέξουμε όλα αυτά, συνεχίζετε να διαβάζετε τα παρακάτω. Εάν όχι, τότε διαβάστε κάτι άλλο και μη χάνετε τον καιρό σας σε ασήμαντες και ανιαρές ετυμολογικές λεπτομέρειες. Και όμως ΑΞΙΖΕΙ!
Εντούτοις, η λέξη «συγγραφέας» είναι μία πολύ όμορφη, θα έλεγα και μία βαθυστόχαστη λέξη, γιατί χωρίς τους συγγραφείς δεν θα είχαμε Ιστορία, αλλά και το παρελθόν μας θα ήταν ανύπαρκτο.
Λέμε όλοι μας εκείνο το υπέροχο: ΜΟΝΟ ΤΑ ΓΡΑΠΤΑ ΜΕΝΟΥΝ! Και χωρίς τα 24 γραμματάκια του αλφαβήτου μας δεν θα ξέραμε τίποτε για τους αρχαίους μας, τους οποίους οι συγγραφείς μας απαθανάτισαν μέσα από τον γραπτό ελληνικό πολιτισμό μας.
ΠΡΟΦΟΡΑ ΤΟΥ ΔΙΠΛΟΥ «ΓΓ»
Το «γγ» στην ελληνική γλώσσα προφέρεται ως [ng], είναι δηλαδή σαν τον ήχο του αγγλικού sing. Έτσι, συγγραφέας = σιν-γρα-φέ-ας, με ένα ελαφρύ ρινικό «ν» πριν από το «γ». Θα αναφέρω και μερικά άλλα και μόνοι σας θα βρείτε αρκετά άλλα παραδείγματα: άγγελος → άν-γε-λος, συγγραφή → σιν-γρα-φή, συγγνώμη → σιν-γνώ-μη και τόσα άλλα. Δηλαδή: Το πρώτο «γ» «ρινικοποιείται» και γίνεται ένα «ν», ενώ το δεύτερο «γ» παραμένει κανονικό.
ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΣ
Γιατί υπάρχει το «συν» στον συγγραφέα, αφού γράφει μόνος του;
Εδώ βρίσκεται η πραγματική ομορφιά της λέξης. Το «συν-» δεν δηλώνει μόνο συνεργασία με άλλους, αλλά σύμπραξη με κάτι βαθύτερο.
Στην αρχαία ελληνική, το «συν-» δεν σημαίνει μόνο «μαζί με κάποιον», αλλά σημαίνει και: συνένωση, συμπλοκή, συγκέντρωση, συμπύκνωση, σύνθεση και η λέξη των ημερών μας που όλοι μιλούν για κοινωνική συνοχή, δηλαδή συν + έχω (είμαστε μαζί), και έγινε «συνοχή» και στα Αγγλικά κατέληξε cohesion = συνέχω. Ρωτήστε έναν φίλο ή γείτονά σας να σας ετυμολογήσει τη λέξη cohesion. Θα ακούσετε ενδιαφέρουσες απαντήσεις, αλλά όχι τη «συνοχή»!
Ο συγγραφέας δεν είναι «μαζί με άλλους», αλλά μαζί με το υλικό του, μαζί με τη σκέψη, μαζί με τη γλώσσα, μαζί με την πράξη της γραφής.
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ
συν + γράφω → συγγράφω → συγγραφέας
Στην αρχαία χρήση, το «συγγράφω» σήμαινε: συντάσσω, συγκροτώ κείμενο, συνδέω στοιχεία σε ενιαίο λόγο, συλλέγω και καταγράφω.
Άρα ο συγγραφέας είναι αυτός που συν-γράφει, δηλαδή:
συνθέτει γραφή, συγκροτεί λόγο, συνδέει ιδέες σε ενιαίο κείμενο. Δεν είναι απλώς ο «γράφων», αλλά ο δημιουργός που φέρνει πολλά στοιχεία σε ενότητα.
ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ «ΣΥΝ»
Εδώ βρίσκεται η φιλοσοφική διάσταση που βλέπουμε: Ο συγγραφέας δεν είναι μόνος. Είναι σε μία συν-ουσία με: τη μνήμη του, την παράδοση, τις λέξεις που κληρονόμησε, τους ανθρώπους που τον διαμόρφωσαν, τον κόσμο που παρατηρεί, τον αναγνώστη που θα τον συναντήσει.
Το «συν» δηλώνει ότι η πράξη της γραφής δεν είναι ατομική, αλλά συλλογική στο βάθος της. Ο συγγραφέας είναι ο κόμβος όπου πολλές φωνές, εμπειρίες και νοήματα συν-έρχονται. Γι’ αυτό η ελληνική γλώσσα τον ονόμασε συγγραφέα και όχι απλώς «γράφοντα».
ΜΙΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ
Το «συν» εδώ σημαίνει: συν = σύμπραξη, σύνθεση, συγκρότηση. γράφω = χαράζω, καταγράφω, συγγράφω = συντάσσω, συγκροτώ κείμενο, συγγραφέας = ο δημιουργός που συνθέτει λόγο από πολλά στοιχεία σε ενότητα. Τέλος, η λέξη συγγραφέας είναι ένας μικρός ύμνος στη δημιουργική πράξη: δεν γράφει μόνος, αλλά συν-γράφει με όλο το σύμπαν της ανθρώπινης εμπειρίας.
Ο ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
Στα Αγγλικά ο συγγραφέας ονομάστηκε AUTHOR και αυτή η λέξη προήλθε από το ελληνικό ρήμα ΑΥΞΑΝΩ και το δικαιολογούν ως: One who makes to grow! «Ένας που τον κάνει να μεγαλώνει» και αμέσως μετά λένε, όπως και η λέξη AUCTION, μεγαλώνει την τιμή στις δημοπρασίες.
Ο AUTHOR ούτε κατά διάνοια δεν πλησιάζει τη σημασία του συγγραφέα. Μας θυμίζει το ΑΓΑΛΜΑ, που το βλέπεις και αγάλλεσαι, που στα Αγγλικά έγινε μόνο STATUE, το βλέπεις να ΣΤΕΚΕΤΑΙ από το αρχαίο μας ΙΣΤΑΜΑΙ.
Αυτή είναι μία σύντομη σύγκριση στην ποιότητα της γλώσσας. Είναι ο συγγραφέας μόνο AUTHOR; Ασφαλώς όχι. Ούτε το άγαλμα μόνο STATUE. Η μετάφραση δεν αποδίδει πάντοτε το ίδιο νόημα σε μια άλλη γλώσσα.
The post Η ετυμολογία της λέξης μας: συγγραφέας appeared first on ΝΕΟΣ ΚΟΣΜΟΣ.