Σε περιδίνηση δίχως τέλος βρίσκεται η ελληνική αγορά ενέργειας, με την Ευρώπη να είναι ταυτόχρονα αντιμέτωπη με τη «σοβαρότερη κρίση που έχουμε βιώσει ποτέ», όπως δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου από το Λουξεμβούργο.
Με το πετρέλαιο Brent να ξεπερνά τα 112 δολάρια το βαρέλι (+81% σε ετήσια βάση), το φυσικό αέριο να αγγίζει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh) και τη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα να εκτινάσσεται σήμερα στα 287 ευρώ MWh (φτάνοντας έως και τα 400 ευρώ τις ώρες αιχμής), νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται προ των πυλών ενός εξαιρετικά δύσκολου χειμώνα.
Ενόψει της ανακοίνωσης των νέων τιμολογίων από τους παρόχους ρεύματος, η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην άμεση ανακοίνωση ενός νέου πακέτου στήριξης, το οποίο ωστόσο, λόγω των στενών δημοσιονομικών περιθωρίων και της άρνησης των Βρυξελλών για παροχή πρόσθετης ευελιξίας, θα περιοριστεί αποκλειστικά στα καύσιμα, αφήνοντας εκτός επιδοτήσεων τα 3 εκατομμύρια νοικοκυριά με «πράσινα» τιμολόγια ρεύματος και τους 800.000 καταναλωτές φυσικού αερίου.
Το εκρηκτικό κοκτέιλ στη χονδρική και η «βαρυχειμωνιά» των τιμών
Μέσα σε μόλις έναν μήνα, η εικόνα στην ελληνική αγορά άλλαξε δραματικά: από τιμές κάτω των 100 ευρώ/MWh πριν από λίγες εβδομάδες, ο Οκτώβριος κλείνει με μέση τιμή χονδρικής στα 194 ευρώ/MWh, σημειώνοντας άνοδο 24% σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για τον πέμπτο συνεχόμενο μήνα αυξήσεων, γεγονός που καθιστά βέβαιη τη σημαντική επιβάρυνση στα κυμαινόμενα πράσινα τιμολόγια για τον Νοέμβριο.
Το φαινόμενο λαμβάνει πανευρωπαϊκές διαστάσεις, με τις τιμές χονδρικής να διαμορφώνονται σήμερα σε επίπεδα-ρέκορ:
- Σερβία: 329 €/MWh
- Ουγγαρία: 324 €/MWh
- Βέλγιο: 300 €/MWh
- Ελλάδα: 287 €/MWh
- Γαλλία: 265 €/MWh
- Ιταλία: 255 €/MWh
Το πακέτο μέτρων: Τι αλλάζει στα καύσιμα
Με δεδομένο ότι τα κονδύλια του κρατικού προϋπολογισμού και του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ) έχουν εξαντληθεί, το κυβερνητικό επιτελείο, σύμφωνα με πληροφορίες εστιάζει τη στήριξη αποκλειστικά στα καύσιμα για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.
Στο πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται, σύμφωνα επιδότηση των 40 λεπτών/λίτρο (20 λεπτά από τον προϋπολογισμό και 20 λεπτά από τα διυλιστήρια), διαμορφώνοντας τη μέση πανελλαδική τιμή στα 1,56 ευρώ/λίτρο.
Στο ντίζελ κίνησης αναμένεται να διατηρηθεί η επιδότηση των 20 λεπτών/λίτρο με μέση τιμή στα 2,13 ευρώ, ενώ σε νησιωτικές περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα, η Κεφαλονιά και οι Κυκλάδες κυμαίνεται από 2,20 έως 2,35 ευρώ.
Στην αμόλυβδη βενζίνη η επιδότηση αναμένεται να είναι 10 λεπτά/λίτρο (μέση τιμή στα 2,13 ευρώ, με τις Κυκλάδες να αγγίζουν τα 2,40 ευρώ).
Στο πολιτικό πεδίο, η συνάντηση των υπουργών Ενέργειας στο Λουξεμβούργο ανέδειξε το βαθύ χάσμα μεταξύ των κρατών-μελών και της Κομισιόν. Ο αρμόδιος Επίτροπος Γιόργκενσεν επανέλαβε τη γραμμή για «μείωση της κατανάλωσης» και στροφή σε μακροπρόθεσμα μέτρα (αντλίες θερμότητας, ενεργειακές ανακαινίσεις), ξεκαθαρίζοντας ότι όποια χώρα επιθυμεί να επιδοτήσει ορυκτά καύσιμα πρέπει να το πράξει εντός των υφιστάμενων στενών δημοσιονομικών της ορίων.
Απέναντι σε αυτή τη στάση, ο Σταύρος Παπασταύρου έθεσε επιτακτικά την ανάγκη ενεργοποίησης της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής για την παροχή δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε να διατεθούν κονδύλια για άμεσες επιδοτήσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Παράλληλα, ο Έλληνας υπουργός κατέθεσε πρόταση για κοινή συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας με το ECOFIN και το Eurogroup.